malawi.punt.nl
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen op deze website!
Laatste artikelen

 

Urologie opleiding in Malawi van start.

Na een voorspoedige reis maak ik in Nkhoma kennis met mijn huisgenoten.
Een schotse huisarts Neil en zijn vrouw Kay die een sabbatical hebben. Enthousiaste fietsers met twee indrukwekkende bikes. En dat bij deze temperatuur! Neil verzorgt de medical ward, Kay werkt in de school.

Na een zeer hete periode is het iets koeler en krijgen we zelfs 2 x regen. Overigens is de elektriciteitsvoorziening bedroevend en daarmee ook de toevoer van water. De algemene toestand van Malawi en vooral die van de armen wordt slechter.
En toch blijft iedereen lachen, overlevingskunstenaars.

Tot mijn grote vreugde kan ik samen met Reynier ter Haar, med director Nkhoma, het eindelijk gearriveerde echo apparaat uitpakken. Het apparaat werkt!
Ik kan nu de clinical officers echo onderzoek van de urinewegen gaan leren.
Han Wouters gebeld en bedankt.

Ook een succes is de meegenomen krachtige Xenon lichtbron. De flex cystoscopieën en mn. ook de TURP operaties gaan een stuk beter bij meer licht! De clinical officers zijn helaas nog steeds te druk voor veel theoretische overleg-, onderwijsmomenten. Bovendien was er een 2 daagse cursus trauma (!) georganiseerd vanuit het College of Medicine. Men wist niet van de recente Malawi kom workshop.

Patiënten genoeg zoals altijd en we kunnen dankzij de dagelijks OK ruimte weer veel scopieen doen en opereren: 8 x TURP (kijkoperatie prostaat), 3 urethroplastieen  (opheffen plasbuisvernauwing) en een kind met een liesbreukje. De clinical officers verrichten alle scopieen onder mijn begeleiding. Bovendien verrichten zij extra aantallen open prostaatoperaties tijdens mijn aanwezigheid. Het programma wordt bijna dagelijks ook nog onderbroken door de sectio’s vanuit de labourward / afdeling verloskunde.

Teleurstelling vanwege het recente nieuws dat Rodrick Banda (door Nkhoma gesponsorde chirurg in opleiding) niet per 1 jan 2018 in Nkhoma zal starten. Hij blijft nog een jaar langer in QECH Blantyre en komt mogelijk helemaal niet. Ik had er op gerekend juist hem te gaan trainen en aan hem mijn urologische set over te dragen.
Erg stimulerend echter was de hernieuwde kennismaking met Charles Mbedi, de jonge Malawiaanse uroloog die vorig jaar in Kamuzu Central Hospital Lilongwe is begonnen. En….zeer recent een Cosecsa certificaat urologie opleiding heeft gekregen!
Nu kunnen Malawiaanse urologen in hun eigen land worden opgeleid!

Reynier en ik spraken hem al in juni. Nu was ik een hele zaterdag bij hem in Kamuzu Central Hospital (Lilongwe) op OK en bracht hij ons enkele dagen later een tegenbezoek in Nkhoma. Met Reynier  bespraken wij de mogelijkheden tot samenwerking.
Dolblij vertrok hij met een biopsietangetje waarvan ik er twee had, hij geen. Misschien dat het echo apparaat bij hem eigenlijk beter op z’n plaats is. Het blijft soms toch een kwestie van spiegeltjes en kraaltjes. Alleen ben ik niet erg van de Heer.

Als chauffeur Harry mij ophaalt voor vertrek naar het vliegveld dwingt hij mij en de andere passagiers met strenge blik even tot stilte. Harry bidt en vraagt om een veilige reis.
Ik wou dat je ook kon bidden voor een beter bestuur in Malawi om de neergang tegen te gaan.

Enigszins verontrust vertrok ik naar Zambia na een prikaccident tijdens urethroplasty van HIV pos patiënt. In Zambia werd ik door mijn Egyptische uroloog en gastheer onmiddellijk aan de antivirus medicatie gezet. Nou, ik kan je vertellen, dat is geen pretje.

Op naar de miljoenenstad Lusaka. Wat een verschil; massaal verkeer maar rijker (Zambia heeft koper), veel schoner en beter georganiseerd. Overigens neemt de corruptie hier ook snel toe.
Mijn week in het immense University Teaching Hospital was bedoeld om de radicale prostatectomie operatie te demonstreren. Helaas waren er ook dit keer geen patiënten.
Het werd echter een zeer succesvolle follow-up cursus transrectale echografie + prostaatbiopsie na de eerste in februari. Hiermee is introductie van deze techniek in Zambia nu toch succesvol afgerond. Men kan nu zelf in  UTH de Zambiaanse urologie-assistenten trainen in deze basis urologische diagnostiek.

Tot zover.
Het was weer een bewogen missie. Tegenslag en ook goede ontwikkelingen.
Malawi  start in eigen land de opleiding van urologen.

Wie had gedacht dat ik dat nog zou meemaken.

Tionana, zikomo.

Gert Jan Montagne







Reacties

 

H

et hele land zijn we over gegaan met de internationaal beproefde cursus BASIC TRAUMA LIFE SUPPORT.
De
BTLS.  Een stoomcursus voor de opvang van ernstige ongevallen en van kritisch zieke mensen. Wat moet je doen om de levens van levensgevaarlijk gewonden en zieken te redden en, kritiek, in welke volgorde.
Treat First what Kills First, is het devies.

Dat deze training in een behoefte voorziet hebben we tot ons afgrijzen onderweg kunnen zien. Alleen al op de terugweg van Lilongwe naar Blantyre, 340 km, telde ik 4 verkeersongevallen.
Eén van de nauwelijks nog als zodanig herkenbare mini busjes was zo in mekaar gefrommeld dat ik me niet kon voorstellen dat ook maar één van de passagiers (meestal meer dan 20!) het er levend af heeft gebracht.
In dat geval kunnen ook de door ons getrainde hulpverleners weinig uitrichten. Echter van slachtoffers die een ongeluk overleven maar binnen het zogenaamde Golden Hour dreigen te overlijden aan een luchtweg probleem, een longtrauma of inwendige bloedingen, kunnen velen gered worden.

In totaal hebben we 140 mensen getraind onder wie 37 Clinical Officers, 34 Nurses -Midwives en 3 Medical Doctors, onze belangrijkste doelgroepen. Dat lijkt niet veel, een druppel op de gloeiende plaat misschien.
Maar ze zijn getraind volgens het
teach the teachers principe en hebben les- en trainingsmateriaal meegekregen met de opdracht  om de trainingen regelmatig te herhalen voor alle bij de opvang van patiënten betrokken ziekenhuismedewerkers. De ervaring leert dat de hulpverlener die zelf de trainingen moet geven verandert van een passieve deelnemer van wie je je afvraagt of die het geleerde adequaat kan toepassen tot een stimulerende kracht die alles beter begrijpt en echt onder de knie heeft. Het enthousiasme waarmee onze cursussen overal werden opgepakt, rechtvaardigt de hoop dat dit werk ook zonder ons wordt voortgezet.

Het land zelf, dat prachtige Malawi met zijn blije, enthousiaste en vriendelijke mensen, heeft ons deze keer in grote verwarring gebracht.

De oogst was goed, dit jaar, dankzij ruim voldoende regenval, maar verder gaat het slecht. Er wordt veel geklaagd.
Corruptieschandalen nemen toe. Weinig kan worden geregeld zonder smeergeld.
Het land wordt slecht bestuurd. Op de meeste dagen is er geen stroom.
  

En toen doken daar, overgewaaid vanuit Mozambique, de verhalen op over bloodsuckers en vampires, ook op de plaatsen die wij aandeden, zoals Mulanje, waar vermeende daders of handlangers, vaak outcasts en onpopulaire bewoners door  een hysterische menigte zijn gelyncht.
De politiek inclusief de president bleek niet in staat te zijn om het aanwijzen en vervolgens lynchen van zondebokken duidelijk te veroordelen!

Malawi is een patiënt in shock die hoognodig reanimatie behoeft. Niet door ons; wij keren terug naar Nederland. Het zal niet eenvoudig zijn om de juiste therapie te vinden.

 Jan

 







Reacties

Malawi 2017 – The Final Trip

Never say ‘never again’

Wanneer je de kans krijgt om een roadtrip te maken door een prachtig Afrikaans land onder leiding van vier ervaringsdeskundigen, hoef je natuurlijk niet lang na te denken. Tijdens de tweede ride 4 Malawi vorig jaar van San Sebastian naar Santpoort laat Hans ook nog eens doorschemeren dat dit de laatste reis naar Malawi zal worden. Instappen dus, let’s go! Je weet dat je met zo’n reis op vele manieren uit je comfortzone zal worden getrokken, maar: that’s good for the brain.

Jan en Dick, Pieter en Hans, allen zeer ervaren Afrika reizigers met een grote passie voor Malawi, waar het moeilijk afscheid nemen van is. Tientallen ziekenhuizen zijn tientallen keren bezocht en zo hebben ze in de afgelopen vijftien jaar aan de gezondheidszorg van dit land veel waarde toegevoegd. Ze kennen alle mooie plekken van het land, want wordt er door de week hard gewerkt en veel gereisd, in het weekend is het tijd voor ontspanning. Vele bijzondere vriendschappen zijn er door de tijd met Malawianen ontstaan, zoals met John Wanda, clinical officer in Nguludi Mission Hospital.

Maar je moet er wel wat voor over hebben; de wegen zijn stoffig en gevaarlijk in Malawi, het tropenklimaat vreet energie, de workshops beginnen vaak veel later door een andere beleving van tijd hier, niets gaat zoals gepland en 1 a 2 dagen diarree is vrij normaal. Zo ervaar ik dat zelf als we in een prachtige boomhut met klein balkon slapen in de bergen. Midden in de nacht ontwaak ik met een enorme buikkramp  en besef ik dat ik slechts een paar seconden heb. Met de billen bij elkaar loop ik als een pinguïn naar het balkon, draai m’n kont naar de afgrond en : let it go.

Onze Afrika experts hebben ogenschijnlijk nergens last van en zijn helemaal gewend aan het ritme van dit land en verslaafd aan dat land. Werd er in de aanloop gesproken van ‘the final’ – de laatste keer, schuift Hans in Lukwe Camp Livingstonia,  de deur handig op een kier.
‘Ah, Teach the Teachers, mooi dat je dat zegt.’
Hij doet of ik ermee kwam, maar dirigeert zelf dit hele gesprek.
‘Dat gaan we de volgende keer doen!’ glimlacht hij tevreden.

That’s Africa!

Groeten,

Martijn

 

“Een eerste keer, de eerste keer”

Voor alles is een eerste keer. Eerste keer in Afrika, eerste keer in Malawi.

Wat kun je verwachten? Wat staat je te wachten? Het was zo spannend voor mij om deze reis te maken, met veel verwachtingen, maar tegelijkertijd geen. Het is meer dan je kunt verwachten. Wat een ervaringen, wat een reis en wat een bijzonder gezelschap.

De toewijding, het geduld, de kennis en de liefde voor de Malawianen van onze doorgewinterde doktoren, verpleegkundig specialist en logistiek specialist in onze groep. Wat bijzonder en wat fantastisch dat ik het eindelijk met eigen ogen mag aanschouwen en er deel van mag uitmaken. En dat wij, de man van wie ik houd samen met mij, dit stukje eindelijk samen kunnen delen.
Ik ben blij.

De eerste workshops waar ik deel van uitmaak. Zoals Martijn hierboven al noemde, over de begrippen tijd en organisatie bestaan hier andere opvattingen maar de clinical officers, nurses en alle andere deelnemers van de workshop zijn enthousiast en willen graag leren. De ene workshop heeft meer deelnemers dan een andere, maar dat maakt niet uit. Wat werken de mannen hard, en ik kan gelukkig ook een klein kiezeltje bijdragen. De frisdrankjes en soms plakken koek die we mogen uitdelen worden met vreugde ontvangen, en ook de “certificates” die we na afloop uitdelen zijn meer dan welkom. Maar de inhoud van de cursus, mondeling en praktijk, zijn, in mijn ogen, het allerwelkomst. Zoals Hans aan het einde van alle workshops samenvat is het, ondanks dat alles in hun eigen opleiding ook wordt aangeboden, echt nog heel erg nodig is dat er wordt bijgeschoold. Dus de laatste keer??

Mijn eerste safari’s.

Omdat het allemaal hard werken is voor iedereen, waaronder zeker ook het reizen, en het, in ieder geval voor mij, ook een beetje vakantie is,  mogen we af en toe ontspannen en we bezoeken een paar National Parcs, waar ik, samen met mijn ‘safari Piet’, mijn eerste game drives mee maak. Wat een ervaring, wat een beleving, wat een feest, met af en toe een heeeel spannend moment.
Pfff, nog nooit een troep leeuwen, c.q. olifanten van zo dichtbij gezien: mooi, maar tegelijkertijd op momenten angstaanjagend! Maar met al die bijzonder sterke mannen om mij heen, weer een geweldige, prachtige, nieuwe eerste ervaring.
Ik ben blij.

Morgen gaan we helaas afscheid nemen van Dick en Martijn. Van Ruthie en Paul, onze ‘Brexit vrienden’, en van onze Malawiaanse clinical officer, John Wanda namen we een paar dagen geleden al afscheid.
Na een hilarische bonte avond op een gedenkwaardige plek in Livingstonia.

De laatste dagen.

Morgen rijden we van Lilongwe naar Blantyre, waar we nog twee dagen mogen genieten van de gastvrijheid van Margriet, al meer dan 50 jaar woonachtig in Malawi en Ruthie, vrouwen die al hun energie, tijd, geld en veel liefde steken in de Malawianen.
Je kunt er alleen maar respect en bewondering voor hebben. En dat heb ik dan ook zeker. Wat een bijzondere mensen. Chapeau! En wat fijn dat ik ze heb mogen leren kennen.
Ik ben blij.

De eerste keer Afrika, de eerste keer Malawi.

Dank jullie wel allemaal, sponsoren die het allemaal mogelijk maken, het thuisfront die het mogelijk maakt dat het thuis doorgaat als het werk in de ziekenhuizen hier door de mannen gedaan wordt. Mijn fantastische gezelschap, Jan, Dick, Hans, Martijn en niet te vergeten mijn lieve Pieter. Dank jullie wel. Mijn eerste keer Afrika, Malawi.
Het was en is fantastisch.
Ik ben blij.

Liefs,

Margret

 

 







Reacties

“This is Africa…”
Chitimba, 20 oktober 2017
Lake Malawi

De “bloodsuckers- verhalen’ hebben twee ‘area’s’ in Blantyre bereikt en maken de mensen daar angstig en agressief.
Wij zitten 700km boven Lilongwe, veilig in het hoge Noorden. Aan het prachtige Lake Malawi, hier in het even zo mooie Chitimba Kamp, van Nederlands eigenaren Ed en Carmen.
De ‘tumbuka’  hebben een andere achtergrond, een eigen taal/ dialect en zijn veel minder bijgelovig dan hun zuidelijke landgenoten.

Een mooie week workshops achter de rug.
Dinsdagochtend de workshop in de privékliniek van ‘MASM’ in Lilongwe.
Om 10:00 kunnen we on-malawiaans precies op tijd hier beginnen, in de in aanbouw zijnde nieuwe verpleegafdeling.
Hoewel de vloertegels al keurig gelegd zijn, lijkt het nog niet echt op een verpleegafdeling. De muren zijn nog niet af of afgewerkt. Het is nog een echte bouwput. Ook brokkelt er her en der al wat af.  Dat blijkt verder ook als vlak na onze workshop een waterleiding boven ons ‘cursuslokaal’ barst en een flinke ravage zich snel ontwikkelt.

Een echte dirt-road  naar Embangweni roept een ‘out of Africa-gevoel’ op en leidt naar het missie ziekenhuis aldaar in een typisch Afrikaanse omgeving : rode klei, stof, kleurrijke geklede vrouwen 2x per dag grote emmers water dragend op hun hoofd, koeien/ karbouwen met kar zoals wij die van 100 jaar geleden nog kennen.
Het plaatsje, het ziekenhuis, en het naast gelegen ‘Donald Fraser Guesthouse ‘ zijn onveranderd sinds de laatste keer in 2011.
Er is vaak geen elektriciteit en nu ook geen stromend water. De kamers in het guesthouse zijn nog even basic ingericht.
De tijd lijkt hier te hebben stil gestaan.
In deze streng gelovige omgeving geven we onze workshop volgens afspraak met de ‘District Health Officer’ (=vaak een arts, verantwoordelijk voor totale zorg in de regio) om 10:00 in de kapel. We worden tijdens het ochtendgebed om 7:00uur van harte welkom geheten en de DHO benadrukt dat het belang van onze workshop en wil dat iedereen zoveel mogelijk meedoet.
Rond 10:30 hebben zich 14 deelnemers verzameld. Dat is wel wat weinig vandaag.
“This is Africa”
We merken dat de theorie rondom ‘Basic Trauma life Support’ volgens de internationale ABCDE-methode, wel is behandeld maar zoals bij ons herhaling en bovenal oefening behoeft.
Officieel – in speech en gebed- worden onze meegenomen materialen en bloeddruksaturatiemeter in alle dankbaarheid aanvaard.

Woensdagmiddag leidt de dirt-road vanuit Embangweni ons weer 170km verder naar Nhkata Bay.
Vlak voor donker kunnen we in het echte ‘backpackers’ guesthouse ‘Mayoka Village’ nog net genieten van een verkoelende duik in het Lake Malawi.
De volgende ochtend worden we verwacht in het vorig jaar geheel nieuw gebouwde  district-ziekenhuis.
Hoe frequent hier ‘RTA’s’ (Road Traffic Accidents) voorkomen blijkt als vlak bij het ziekenhuis een flink auto-ongeluk is gebeurd : een auto met afgebroken as is frontaal op een tegemoetkomende auto ingereden. De laatste blijkt van onze contactpersoon/ arts te zijn die we aangeslagen in het ziekenhuis tegenkomen.
Het lijkt gelukkig mee te vallen voor hem zelf.  Zo loopt de start van onze workshop uiteraard vertraging op.
Daarnaast lijken ze ook niet gereed te zijn voor onze komst. We werden om 8:00 verwacht terwijl om 9:00 was afgesproken.
Tevens blijkt het leslokaal ‘dubbel’ geboekt.
We geven een aangepaste workshop volgens het ‘train de trainer-principe’ : voor enkele clinical officers en hoofdverpleegkundigen.
Uiteindelijk blijken er toch 14 deelnemers te zijn.
This is Africa.

Er is een nieuwe weg in ontwikkeling naar de oude missiepost van de schotse presbyteriaanse kerk Livingstonia.
De oude uiterst steile en gevaarlijke weg is niet meer te doen.
Vandaag is het 48km een prachtige stoffige kronkelige dirt road omhoog. Hier in het heuvelachtige noorden.
Vlak voor donker bereiken we een van de mooiste plekken op aarde : uitkijkende over het meer vanuit de eco-lodges van Lukwe Camp.
De laatste workshop vanmorgen is weer helemaal perfect georganiseerd.
Met volle aandacht wordt de workshop gevolgd en merk ik dat we hier waarde toevoegen.

Ze zijn klaar voor de komst van de nieuwe weg die vele slachtoffers zal maken.
Daar kunnen we niet veel aan doen.
Wel zorgdragen voor goede deskundigheid en materialen bij de opvang.
‘Tools and skills’

This is Africa

Hans.








Reacties

Mangochi District Hospital
Lilongwe, vrijdag 13 oktober 2017

Goed nieuws.  De weg van Liwonde naar Mangochi DH is ‘under constuction’.
Een hele slechte weg vol met diepe potholes, vaak oorzaak van of ernstige ongelukken of gebroken assen. En zonder ANWB in een omgeving waar de temperatuur even de  41graden aantikte, kan dat wel een ‘problem’ zijn. Over een aantal maanden zal deze 90km lange weg gereed zijn en zijn vele grote verbindingen van Noord- tot Zuid geasfalteerd in de afgelopen 12 jaar dat wij er nu komen.

De wegwerkzaamheden hebben nu als gevolg dat we de aangelegde naastgelegen ‘dirt-road’ moeten nemen waardoor we iets later arriveren dan gepland.
Aangekomen bij het Mangochi District Hospital is het een enorme drukte zoals we die kennen van overheidsziekenhuizen. Een ziekenhuis van 250 bedden, maar vaak liggen er nog meer mensen in dan dat er bedden zijn. Gecombineerd met enorm drukke poliklinieken, vaccinatieprogramma’s, family-planning, zijn er overal wachtende mensen / vrouwen met baby’s op rug.
De zorg hier is gratis, waar in de missie ziekenhuizen een klein bedrag moet worden betaald.

Met enig zoeken vinden we toch snel onze contactpersoon hier en weet hij binnen het uur bijna 50 enthousiaste medewerkers aan onze workshop te laten deelnemen.
Net als de laatste keer toen we hier waren voor de workshop ‘Brandwonden’,  is het hier in Mangochi strak georganiseerd.
Ook hier is de stroom vandaag weer eens uitgevallen en draait het ziekenhuis op de generator.
Deze wisselstroom doet zijn naam eer aan vandaag. Onze beamer kan dat nauwelijks aan.
In de workshops wordt vol overgave geoefend met onze patienten-casuistiek.
In ieder ziekenhuis laten we een bloeddruk-saturatiemeter, een nekkraag, zuurstofmasker en guedels achter.
Vol enthousiasme worden de guedels ontvangen; of we er nog meer hebben? Ze hebben helemaal niets meer.
Zo gaat dat in Malawi : materialen en de logistiek ervan zijn nauwelijks aanwezig.
Al die dingen die voor ons in Nederland zo vanzelfsprekend zijn – een kast opentrekken en je benodigde spullen eruit halen- is hier niet aan de orde.
Onderhoud en beheer van materialen, gebouwen : net zo’n groot probleem.
Gelukkig hebben we extra guedels meegenomen; voor kinderen tot en met volwassenen grootte.

Op maandag wacht onze volgende workshop bij MASM (privé klinieken en eigen ambulancedienst) in Lilongwe.
280 kilometer naar het Noord-Westen; een ‘4 hour-drive’ vanmiddag.
Langs het Lake Malawi, Salima, zie ik dat de temperatuur 41 graden aantikt.
Wonen en werken.
Hoe doe je dat bij deze temperaturen?

Voor donker bereiken we Lilongwe waar net ‘the first rains’ zijn gevallen : een fikse storm door het centrum veroorzaakt flink wat schade door omgevallen bomen.
Martijn en orthopeed, dr. Dick Werkman zijn ook gearriveerd.
Het team is compleet voor de workshops verder in Noord Malawi.

Malawi kent veel meer officiële feestdagen in het jaar als bij ons. We lopen het eigenlijk altijd wel op dat in de planning toch stiekem ergens nog een feestdag zit.
Zo ook deze keer.
Zondag is het ‘mothers-day’,  “dus” is maandag hier een vrije dag.
Of we nog kunnen schuiven in ons programma… ‘please advice’ schrijft onze contactpersoon.
Hoewel we altijd op een straks schema zitten – de afstanden zijn groot-  reageren we uiteraard met een “No problem” en zoeken een ander moment.
Genoeg dus om te bespreken en te overdenken.

Dat doen we het weekend in Zambia : in het South-Luangwa National Park.
Door velen het mooiste natuurpark van geheel Zuid-Afrika genoemd.
Twee volle dagen in het park met de beste natuurkenner  / gids Mick maken dit safari weekend erg indrukwekkend : van alle antiloopsoorten, wrattenzwijn, giraf, olifanten, nijlpaarden, krokodillen, gnoe’s tot en met de ‘predators’ leeuwen, hyana, luipaard. Een enorme verscheidenheid aan vogels.
In een echte ‘Out of Africa’ omgeving.
Kamperend in de bush. Gat in de grond. Kampvuur. Geen wifi maar verhalen.
‘story telling’
‘story making’
‘story’s to be told’
Zo zagen we op zondag een groep leeuwen bij een pas gedode baby-olifant. Eerder gedood door drie hyena’s.
Kwamen we na 15 minuten pauze erachter op een ‘alarm-call’ van antilopen aan de overkant van ons, dat er op 50 meter afstand 4 leeuwen een wrattenzwijn lagen te eten.
Eindigde deze dag met een ‘live-kill’ van een luipaard die zijn jacht-skills aan ons liet zien door in een explosie van snelheid en kracht een impala te doden.

De bevestiging is binnen dat het gelukt is de workshop van MASM te verschuiven naar de dinsdagochtend.
De laptop die Jan vanmorgen in Zambia te veilig had opgeborgen in zijn slaapkamer en daardoor vergat, is ook weer terecht.
Die komt achter ons aan.

‘No problem’
Week 2 kan beginnen :
dinsdagochtend MASM, Lilongwe, dan 280 km naar Embangweni in de middag
woensdagochtend : Embangweni Mission Hospital, dan Nkatha Bay 171km in de middag
donderdagochtend : Nkhata Bay District Hospital, middag naar Livingstonia, 182km
vrijdagochtend : David Gordon Memorial, Livingstonia. Overnachting in Chitimba : 75km

‘We are still alive’

Hans









Reacties

Workshops,  “blood-sucking” & Green Malata
Liwonde, 11 oktober 2017
Hippovieuw Lodge

Vriend Martijn zit in het vliegtuig naar ons toe. De afgelopen 5 jaar heeft hij samen met 14 andere fietsvrienden een groot bedrag bij elkaar gefietst in onze ‘rides for Malawi’.
Nu wil hij zelf graag meemaken, zien, ervaren wat wij in Malawi doen.
‘Wat Malawi is about.’

Dat was weer heel wat de afgelopen 48uur.
In de ochtend een bezoek aan ‘Green Malata’ , 40 km ten zuiden : het ondernemingsdorp wat Margriet alweer 18 jaar geleden gestart is nadat ze het betrokken weeshuis in erbarmelijke staat, aantrof.
1,5jaar later sinds mijn laatste bezoek is oude vijver bijna vervangen voor een nieuwe : zo kan visverkoop worden gegenereerd. (meerval)
Er is een systeem neergezet van biogas verkoop in zakken aan de villages met hulp van de koeienstront. Op biogas kan er worden gekookt zodat de houtkap kan worden gestopt.
Ook de store waar ze zonnepanelen zelf in elkaar zetten belooft een betere toekomst in dit land waar de stroom uitvalt gedurende 2/3 van de tijd.

Op dinsdag onze eerste workshop Basic Trauma Life Support in het St. Joseph Nuguludi Mission Hospital.  Een mooi missie ziekenhuis waar ‘onze’ clinical officer John Wanda werkzaam is.
John kennen we al 12 jaar inmiddels vanuit Muona Mission en nu dus het St Joseph.
John gaat dit keer ook de komende twee weken met ons mee om de presentatie te geven en in de workshop ook een van de voorbeeld patiënten te leiden.
17 deelnemers, clinical officers, (ll) verpleegkundigen en medical assistents.
De ABCDE-volgorde zit er goed in : het in de praktijk brengen in de workshop gaat hier ook goed over het algemeen. Het voelen van de halsslagader, het geven van voldoende zuurstof, het aanbrengen van nekkraag ( hoewel niet meer in de nieuwste Europese richtlijnen), de ‘lock-roll’ wordt enthousiast met elkaar geoefend. De waardering voor de workshop lijkt weer hoog, het plezier erom zeker.
Een ‘certificate of attendance’ wordt enthousiast in ontvangst genomen en geshowd in een gezamenlijke foto.

Wat geweldig dat ik hier weer mag zijn.
De avond met elkaar onze beelden van vandaag van Malawi met Margriet en haar dochter Malaika doornemen. Discussie over wat zin heeft in ontwikkelingshulp en wat niet. Hoe pak je zaken nu het beste aan?
In dit land waar in de cultuur nog steeds veel bijgeloof zit gebakken? Zoals de afgelopen tijd waarin er vele verhalen  de ronde doen over ‘bloedzuigers / vampieren’ die de malawiaan angstig maken? Waar onschuldige mensen worden beschuldigd van ‘bloodsucking’ en worden gelyncht door menigtes?

Een indrukwekkende dag vandaag wanneer onze workshop In het Mulanje Misson Hospital gepland staat. Aangekomen bij Dr. Ruth Shakespeare- een Britse arts die hier al jaren woont en succesvol leidt hier--  zien we direct dat ze onrustig is. Zo kennen we  haar niet.
Het gaat niet goed momenteel met de stemming in het dorp mbt alle bloedzuigers’ verhalen. 


“Een vrouw merkt dat haar man thuis komt en verdenkt van vreemdgaan’
Ze vraagt hem naar de kinderen te kijken, wat hij doet.
Bij terugkomst in de slaapkamer treft hij haar huilende aan.
‘i am bitten by bloodsucker’ zegt ze.
Politie erbij : report wordt op gemaakt.
in het ziekenhuis levert analyse en onderzoek uiteraard niets op.
Ze houdt echter vol : het ziekenhuis zegt haar te moeten opereren…. Om de druk op te voeren.
Ze begint met haar ogen te draaien en weg te vallen : ofwel hysterie.
De man komt op bezoek vanmorgen en bij navraag geeft hij vandaag toe dat hij een 2
e
vrouw erop na houd. Wat overigens vaker voorkomt hier.
Inmiddels heeft het verhaal zich al eindeloos verspreid in de villages en is het kwaad verspreid. Resultaat: lynch partijen van verdachte personen, vaak mensen die niet uit de regio komen. Van drie ambulances zijn alle inzittenden vermoord omdat ze mogelijk een “blood sucker” transporteerden. Balans van afgelopen week: meer dan tien doden.
Het verhaal gaat hier nog veel verder : ‘het zijn de blanken’ die foto’s maken en informatie geven om bloed te zuigen en te verkopen in het buitenland in ruil voor voedsel…..
Zo vertelt Ruth dat de afgelopen week de UN heeft besloten al hun hulpverleners hier uit de regio weg te halen.
Er is een avondklok ingesteld!
En wij mogen hier niet vrij rondlopen, zoals we gewend zijn. Te gevaarlijk.

De workshop die we doen laat ook hier een goed basisniveau in de BTLS zien. De workshop wordt ook weer succesvol ervaren door de 14 deelnemers. Ze willen eigenlijk nog wel even doorgaan, maar ons wordt om veiligheidsredenen geadviseerd voor lunch te vertrekken.
Nog wel even een kindje van 5 met ernstige heet-water-brandwonden bekijken ter advisering.
De wonden zien er goed uit : echter is het kindje eerst 30 dagen thuis behandeld door haar moeder en zijn de meest afschuwelijke heup en knie-contracturen al opgetreden.
Dit kind zal ernstig invalide door het leven verder gaan en daarmee hier in Malawi een kansloos bestaan moeten leiden.

Ik merk dat het me na 12 jaar nog net zo raakt.
Gelukkig.
Daarom zijn we hier ; de moeder adviezen gegeven om te bewegen, te bewegen en te bewegen.
Om er nog zoveel mogelijk uit te halen.
De wonden te bedekken verder door een huidtransplantatie te doen. Met de materialen die we tijdens onze vorige workshop vorige keer hebben achter gelaten, kunnen ze  dat nu hier.

180kilometer nu omhoog, Blantyre voor de komende twee weken achter ons gelaten.
Aangekomen weer bij de Shire river; 38 graden.
Nijlpaarden met hun specifieke gebrul, verwelkomen ons.

Verhalen genoeg te delen met elkaar aan tafel.
Onze John helpt ons dit mooie land beter te begrijpen.

Zo heerst er ook ‘mond en klauw zeer’ onder de runderen, zo lijkt het
Bij een van de roadblocks moeten we dan ook stoppen en allemaal uitstappen
Er ligt iets wat doet denken aan een mat op de weg met vloeistof erop
We moeten onze voeten vegen om te voorkomen dat we ziektekiemen van de ene regio naar de andere brengen.
Ik stamp / spring erop
met een big smile van de politieman mogen we door

thats what malawi is about

Hans.





Reacties

Buiten ontbijt op deze fraaie zondagochtend in de tropische tuin hier roepen enorme rijkdom gevoelens op. Haast koloniaal.
Hoe bezwaard kan ik me nog steeds voelen als ik gisteren 160.000 Kwacha (E200,--) = 80 flappen van K2000,--, pin terwijl de Malawianen om me bedragen opnemen van 1000 – 2000K.
Terwijl zo op het oog deze Malawianen er goed, rijk uit zien.
Je kunt je enorm vergissen in dit arme land.

Zoals ik in het vliegtuig merkte bij de voor me – straks in het pak zittende- uiterst vriendelijke Malawiaanse man.
Ik zie dat we ruim boven het immense Lake Malawi vliegen – 600km lang bij 75km breed en benoem dit.
De man is verrast dit te horen en vraagt mij om bevestiging : hij heeft geen idee hoe groot zijn Malawi of zijn lake is dan wel hier een voorstelling van te kunnen maken.
Hij geniet zichtbaar nu van het uitzicht; vol trots.

Na 36uur zonder stroom is het heerlijk weer genieten van internet en alle appjes en bovenal de mail met alle antwoorden, vragen voor de workshops de komende twee weken.
Andere vragen oplossen voor het Queen Elizabeth Central Hospital hier.  Het grootste ziekenhuis van Malawi waar we sinds 2006 nauw mee samenwerken en in verscheidene vormen hebben ondersteund. Nu hebben ze met spoed specifiek materialen, sterilisatietrommels- nodig.
We kunnen  via MEDIC Apeldoorn, en de Harry van Brekel stichting in Hoensbroek de materialen in de zee-container mee laten gaan.
De container vertrekt eind van deze maand en zo is deze ‘spoedbestelling’ binnen 3 maanden hopelijk hier in Malawi ingeklaard.

Een belangrijke potentiele  inkomensbron is het toerisme.  Het land heeft prachtige national parks, indrukwekkende heuvels tot en met het 3000m hoge Mulanje Massief.
En uiteraard het bijzondere Lake Malawi in volle pracht en praal van een uniek natuurgebied.
Afrikan Parks verricht al jaren geweldig werk hierin om de leeg geroofde / gestroopte prachtige national parks te herstellen .
12 jaar geleden mochten Pieter en ik toevallig getuige zijn van een belangrijke stap hierin :  het olifantentransport van Liwonde NP naar Machete NP.
Het is de afgelopen jaren zo goed gegaan met de olifanten in Machete dat enkele maanden terug er opnieuw een olifantentransport heeft kunnen plaatsvinden.
Nu vanaf Machete.
African parks heeft Nkota-kota National Park omarmd en zover hersteld dat olifanten weer kunnen worden opgevangen en worden beschermd. Het NP verder kan groeien en toerisme kan toenemen.
Geweldig nieuws voor Malawi.

Op deze zondagmiddag zakken wij af naar de Shire-river die vanuit Lake Malawi het land doorkruist om uiteindelijk in de grote Zambezi-rivier in Mozambique uit te komen.
Prachtige vergezichten, traditionele rieten huisjes (met soms aluminium/ ijzeren platen), teveel boomkap waardoor kale vlaktes ontstaan met alle gevolgen van dien.
Het leven lijkt hier de afgelopen tien jaar niets te zijn veranderd, in deze ‘rural areas’.
Misschien uitgezonderd een enkele zonnepaneel op de huisjes.
Welke kansen heb je als je hier geboren wordt?

Wij hebben onze eerste safari vandaag in het Machete National Park.
Twee jaar geleden zagen we al de zeldzame grijze neushoorn: vandaag de dag in groeiende populatie voorkomend.
Voor het eerst vandaag twee leeuwen gespot in Malawi. Ook hartebeest, eland zie ik voor het eerst.
Met natuurlijk olifanten, krokodillen, alle antilopen including the “McDonalds” en the ‘Toiletseats” antilopes.
Google gerust.
Wow.
Voor de lezer die bekend is met Kenia, Tanzania of Zuid-Afrika misschien heel gewoon nieuws.
Niet voor het armste land ter wereld.
Wat een geweldig succes.
De ‘big5’ is te zien hier in Malawi.
Misschien niet een snelle big5 zoals sommige toeristen dat wensen te doen.
Maar wel een bijzondere.

Op maandagmiddag bezoeken we het grote project van onze vriendin Ruthie van de stichting Ameca.
Zij heeft de afgelopen twee jaar een ‘health care clinic’ in een ‘rural area’ van Blantyre weten te bouwen.
Dit jaar geopend door de minister van gezondheid.
Wat een kracht en gedrevenheid heeft deze vrouw : dat is te zien in het resultaat van dit combinatie van huisartsenpraktijk en consultatiebureau.
Dan wel zonder arts en verpleegkundige. Deze zijn er niet dan wel niet te betalen in dit verband.
Ik kan uitleg geven over diverse apparatuur die ze hebben ontvangen uit Europa / Engeland maar niet gebruiken nog.
Omdat ze niet weten hoe het werkt. Sommige apparaten zijn (al) stuk. Anderen onvolledig.

Hoe moeilijk het is om ze op weg te helpen, uitleg te geven?
Er staat een mooie voor mij als IC/Cc-pleeg direct herkenbare ‘blauwe’ crashkar. Hij wordt niet gebruikt en zal uiteraard zeker niet ingezet worden als crashkar maar is uiteraard prima in te zetten als mobiele ‘wondmanagement’- kar.
De bekende hardplastic plaat zit er nog voor : deze zorgt er oa voor dat de kar op slot zit.
Doordat niemand op het idee komt om deze plaat er af te halen en weg te doen, gebeurt er helemaal niets hiermee.
Het uitleggen hiervan is uiteraard niet ingewikkeld.
Wel het besef dat de gemiddelde malawiaan niet alle basiskennis mee krijgt die wij in het Westen allemaal in ons kind-jeugd-zijn meekrijgen.
Worden ontwikkeld, aangelegd en gestimuleerd.

Ontwikkeling dus met kleine stappen, van binnenuit.
Kennismaken met het land, weten waarom ze doen en laten.
In verbinding zijn met hun.

Gelukkig.
Niet anders als bij ons.

Zikomo!

Hans.



 



Reacties

“The warm heart of Africa….. Malawi”

Opgevouwen als altijd in de 737 vanaf ‘Addis’ naar de hoofdstad, Lilongwe.
4,5 uur, eten, een flimpje, rechtop slapen.
Door de jaren heen ben ik meer tegen de landingen gaan  opzien : ook nu weer zijn de thermische schommelingen fiks waardoor onze 737 flink heen en weer wordt gezwiept…….een doorstart, toch niet…..flink in de remmen…… pffff. 

Een uur later is de landing op Blantyre een stuk rustiger gelukkig en zet een warme wind ons meteen in de werkelijkheid van de tropen.
Douane, visumaanvraag, een ATM, bagage-afhandeling vindt nog steeds plaats in 1 ruimte op Chileka International Airport.
Alle onze 6 koffers met 23 kilo aan vooral hulpgoederen, zijn gearriveerd vandaag!
Geen controle en binnen 30minuten staan we in de blakende zon te wachten en de eerste Afrikaanse beelden op te nemen.

We gaan naar het eind van de droge periode toe hier : het landschap is dor, bruinrood en is hard toe aan water.
De zo kenmerkende bloeiende Jacaranda’s geven hun prachtige paarse kleuren in sterk contrast af.
Het ‘rush-hour’ hier in Blantyre is ook op vrijdagmiddag al vroeg begonnen. Na een dik uur file rijden t.g.v. rollende-omhoog kruipende- vrachtwagens en de altijd overvolle en gevaarlijke rijdende minibusjes, aangekomen bij ‘ons huisje’ in de prachtige tropische tuin van Margriet, voormalig consul van Nederland en vriendin van de stichting.

Een biertje en de bekende Simba Beef BBQ chips drukken de vermoeidheid van het reizen weg en de eerste vragen worden gesteld / verhalen gedeeld.
Hoe gaat het met Malawi? Met het prachtige project van Margriet, ‘green malata’ ( weeshuis- leef/werk project : kijk op https://www.childrensfundmalawi.com ) ?
We hebben enorme ‘poepzakken’ meegenomen voor het weeshuis om gas mee op te wekken wat verkocht kan worden om mee te koken. Dat helpt direct mee aan reductie van de bomenkap wat in Malawi een fiks probleem is.

Aangrijpend wordt het direct als Margriet verhaal doet van een meisje van 17-18jaar, nog twee jaar middelbare school te doen, niet meer aanwezig is. Bij navragen blijkt ze  thuis te zijn. Waarom?
 ‘Ze heeft straf’. Waarom? ‘’she is pregnant’. ‘Where is the man?” Nergens te zien en zeker niet verantwoordelijk.
Zo gaat dat dan helaas toch nog steeds.
Jonge vrouw, zelf wees, maakt een fout, raakt zwanger, en creëert nieuwe wees.
Hoe moeilijk om te doorbreken.
Uiteraard is dit onacceptabel voor onze ‘power-vrouw’ met een geweldig hart, Margriet.
Door te helpen het dorp, betrokken mensen, bewust te maken dat dit niet goed is :  de gemeenschap op weg te helpen en juist dit meisje te omarmen en verantwoordelijkheid te laten nemen voor haar kind en voor haar zelf in het vervolg.

Met voor Nederlandse begrippen ongekende gastvrijheid staan snel zelf gemaakt Samoza’s op tafel.
Om 20:00 is het al lang donker hier in Malawi : zonder stroom vandaag en vanavond maar met de ‘tropengeluiden’ in diepe slaap.
 
Hoe gaat het met Malawi verder?
Vandaag op zaterdag rollen de  vrachtauto’s nog steeds  traag omhoog. Lange files met sterk rokende andere (vracht)autos achter hun latend.
Beleid om het aantal minibusjes te beperken lijkt nog niet erg te lukken. Veel en vol zien we ze.
Vaak de reden van vele verkeersslachtoffers hier. Malawi heeft een van de grootste aantallen RTA’s” (road traffic accidents)  van Afrika.
De auto’s lijken wel door de jaren heen te groeien : zowel in aantal als in kwaliteit.

Winkelen op deze eerste dag doen we bij de Shoprite: een malawiaans versie van AH : voor de rijke malawiaan slechts bereikbaar.
Blije in strakke pakken geklede Malawianen staan op de parkeerplaats bij elkaar : een huwelijksfeest in voorbereiding. Vol trots mogen we foto’s van hun maken.
In de Shoprite zie ik dat er verbouwd wordt ; het assortiment uitgebreider is (cola light is doorgedrongen) en er een chique koeling is gebouwd voor bier en drank.
Terwijl er geen stroom wordt geleverd de gehele dag hier, draait de supermarkt op volle toeren op haar generatoren.

De opslag van alle materialen voor de workshop is georganiseerd bij vrienden van ons via stichting AMECA ( www.ameca.org.uk ) : de komende workshop ronde gaan alleskunner / eigenaar Ruthie met vriend en chirurg Paul Tomas met ons mee.  In haar prachtige tuin zoeken we vanmiddag alle materialen voor de workshops de komende weken uit.
“Annie’ en “Lukas’ zijn er nog.
“All set”

Het links rijden went weer snel.
Het stoplicht wat op rood staat, laten we maar voor wat het is.

‘daar gaan we niet op wachten’ zei Jan 10 jaar geleden eens.

Zo is het.

Hans.
















Reacties

Travelling to Malawi…..

6:30uur, Addis Abeba

Het gaat al jaren erg goed met Ethiopië.  Als ik het beschouw aan de fiks toegenomen activiteit op het ‘Bole International Airport’.  Een prachtige nieuwe vloot ‘Dreamliners’ onthaalt onze ‘dream’  na een eerste stop in Rome.
Een prachtige zon zoals die alleen in Afrika zo kan schijnen, warmt het Ethiopische landschap straks snel op. Het is nu nog een aangename 19 graden, schat ik.

Het is weer kneiterdruk op het vliegveld, zoals 1,5 jaar geleden toen ik hier voor het laatst was. Het nieuwe airport staat te trappelen om geopend te worden om de 9% economische groei, op te vangen.
De drukte tracht men vandaag op te vangen door de transitpassengers niet naar de shops te laten gaan.
Geen koffie voor ons dus.
Maar wachten.
U weet het vast nog : “Africa owns the time’

Dat begon al direct ook gistermiddag in Nederland waar een computerstoring in het eerste vliegtuig ons 2 uur vertraging oplevert.
De vertraging dwingt me om mee te gaan in accepteren van de situatie, ‘loslaten’.
Bijna een nieuwe kabinet, lees ik op de valreep.
Hoe zullen de plannen voor onze zorg in Nederland zich verder ontwikkelen.

Rust creëren in mindset na intense drukke Nederlandse zorg-tijden.
Een intense tijd bij de Viva Zorggroep, verpleeghuis Meerstate. Prachtige beelden aan over gehouden door heel hard werkende professionals. Diep respect.
Bewoners meemaken in de ‘winterfase’ van  hun leven, heel speciaal.
Hoe nodig geweest dat mensen als Hugo Borst zich voor deze sector hebben moeten inzetten.
Hulde ook aan al die mensen die dat al jaren doen hier; ook de - nog veel te weinig- mantelzorgers die soms dag in dag waarde toevoegen aan hun dierbare.
De financiële wind zal hier de komende jaren gelukkig weer eens mee zitten.
Sinds kort weer begonnen terug in het ziekenhuis; vooral niet vergissen : daar wordt net zo keihard gewerkt door evenzo mooie mensen en deskundige professionals. Laten we er vooral geen wedstrijd van maken waar het hardst gewerkt wordt.
Ook al lijkt het er soms op, als zorgeconomen en hun verslaggevers menen hoe de zorg toch echt anders moet.

Een andere zorg, dat is zeker wat we in Malawi meemaken.
In 11 jaar tijd kleine stappen voorwaarts gezien.
Maar vooral hetzelfde gebleven.
Grote problemen in geboortezorg, kindersterfte, malaria, Aids, infectieziekten, chirurgie.
Geen longartsen, urologen, oncologen, haematologen, MDL-specialisten.
Nauwelijks artsen maar de ‘clinical officer’ ( HBO-opgeleide ‘artsen’) die de ‘backbone’ van de gezondheidszorg vormt.
Ik las recent een levensverwachting van 50 jaar bij geboorte.
Dat was in 2006 37 jaar.

Natuurlijk is Malawi er veel slechter aan toe dan wij in Nederland.
Vanuit onze ‘westerse bril’ bekeken.
Maar is dat de enige juiste ‘meetlat’?

De komende drie weken neem ik jullie weer graag mee op onze route langs de missie- en districtziekenhuizen van Noord- en Zuid Malawi.
Flinke afstanden te overbruggen dus.
Uiteraard bezoeken we ook  eerst nog ‘ons’ ziekenhuis Kalemba in Bangula, in het uiterste  in hete zuiden.
Daar gaan we kijken hoe we daar naast de operatiekamer (geopend 2013 met steun van Malawi.Kom) nu het ziekenhuis verder kunnen helpen in het realiseren van hun chirurgische afdeling.
Wat een succes zal dat verder worden… dat hopen en verwachten we!

St. Joseph NGuludi, Mulanje Mission, Mangochi District Hospital in het Zuiden.
De ambulanceverpleegkundigen van MASM zien we in Lilongwe, de hoofdstad in centraal Malawi.
Embangweni Mission Hospital, Nkhata Bay District Hospital, Livingstonia Mission Hospital in het Noorden.

Nog drie uurwachttijd : dan via Lilongwe naar de 2
e
stad van Malawi in het zuiden : Blantyre.
4:50minuten vliegtijd
om 14.30uur, Malawian time.

Genoeg te overdenken.
De korte broek kan aan.

Heerlijk.

Hans.





 

 




 

 

 











Reacties

MALAWI MISSIE  juni 2017   “You are most wellcome, dr Phiri”

In Lilongwe aangekomen eerst een visum. Een vermakelijke situatie. Er zitten drie immigration officers op een rijtje achter een houten balie. De eerste beoordeelt  het aanvraagformulier. Na grondige studie knalt hij er een stempel op en schuift de documenten door naar de collega ernaast. Ondertussen wordt hij wel 3 x gebeld en moet ook nog een lokale “belle” van zich af houden.
De rij bezoekers wordt steeds langer, de man blijft erg rustig.
De vermoeide mzungu’s (witten) kijken elkaar meewarend en vol onbegrip aan. Men zoekt medestanders in deze vervreemding. Collega 2 ontvangt de reizigers met identiek flegma en incasseert de dollars.
Als ervaren Malawiganger probeer ik stoer een brede smile op mijn gezicht te houden.
Begroeting van deze bambo’s in chichewa levert enig enthousiasme bij hen op. Het passeren van de documenten gaat er niet sneller door. Gelukkig is het eind juni en dus koel.
Overigens, er is wel een nieuwe immigration hall in aanbouw.
Deze romantiek zal dus verdwijnen.

Er is 1 koffer niet aangekomen, dat geef ik op bij de Lilongwe Airport Service. Geld gewisseld en dan zit ik bij Hallie (zeg maar Harry) de Nkhoma chauffeur in de auto. Ouder model Toyota Carina, automaat, chinese aanwijzingen op dashboard en grote barst in voorruit. Vermoeid vraag ik me nu toch even af “waarom doe ik dit in godsnaam?”. Ik vraag daarom aan Harry “Harry, how is Malawi these days?” en Harry zegt met een lange zucht “Malawi is great, doc”.
Tja, dan weet ik het weer.
Daarom dus.

Snel nog even boodschappen doen in Lilongwe. In de nieuwe hypergrote Shoprite mall aan de rondweg is alles te krijgen. Weet je wat nieuw is? Dit jaar heeft Malawi 2000 Kwacha biljetten ge-introduceerd!! Krakend nieuw en het zorgt voor een veel dunnere portemonnee.  Zo zie je een land zich toch ontwikkelen: na de 500 Kw kwamen de 1000 Kw’s en nu dus het 2000 Kw biljet.
Vergeef mij deze ironie.
Je begrijpt, de waarde van de Malawian kwacha is navenant gedaald.
We verlaten Lilongwe en tijdens de rit geniet ik van de prachtige zonsondergang. Snel verdwijnt een grote rode bal achter de heuvels. Harry vertelt dat er momenteel weinig water- en powertekorten zijn. De maisoogst is zeer goed geweest dankzij de overvloedige regen begin dit jaar. Het straatbeeld is vanouds gevuld met lopende en fietsende Malawianen.
Hopelijk worden ze vandaag niet geschept door een van de gigantische vrachtwagen-opleggers die voorbij razen. We zijn nog net voor donker in Nkhoma.

De volgende dag begint vroeg: 5 uur kraait de haan, al gauw veel gepraat en geloop van mensen. Ik zit met een heerlijke kop koffie op de konde (terrasje) en geniet van dit koele, frisse jaargetijde. Straks in sept –nov wordt het weer erg heet.
Twee ontroerende momenten.
Eerst
  klopt Wilfred, de houseboy aan om mij te groeten. Hij heeft weliswaar vrij maar wilde even zien of ik goed aangekomen was. Familie, oogst en de conditie van zijn fiets worden snel even doorgesproken. Problemen hoewel natuurlijk zeer groot worden eigenlijk liever ontkend. De lagere inkomens zijn bescheiden, optimistisch en geloven in God. Hoe rijker, better-off de Malawiaan hoe eerder deze onmiddellijk vraagt “Doc, what did you bring for me?”. Schaamteloos!  
Tweede verrassing in de persoon van John de maintenance man die nieuwe gloeilampen (sorry, alles is hier spaarlamp) brengt. Nu niet meer tanden poetsen en plassen op de tast.

Vanavond uitgenodigd bij David en Rebecca Morton. Amerikanen en al bijna 10 jaar in Nkhoma. Hij is hier internist maar vooral administratief manager van het ziekenhuis. Lekkere brompot maar het wordt als vanouds een gezellige avond met Davids blues en heavy metal muziek denderend door het huis.

Op weg naar de surgical ward en theatre (operatiekamer ) wordt ik hartelijk begroet door iedereen “Hi doctor Phiri, you are most wellcome ” (phiri is chichewa voor berg).
Probleemloos aan de slag. Na mijn vorige bezoeken weet men nu onmiddellijk weet wat te doen.
De eerste week wordt goed gebruikt met nefrectomie uitgebluste pijnlijk opgezette nier), 6 Turpen (kijkoperatie voor obstruerend goedaardig prostaatvergroting) en vele cystoscopie-en = kijkonderzoek prostaat en blaas.
Letsels van de urineleider tijdens baarmoeder operaties zijn een groot probleem in Malawi met vaak zeer ernstige niet zelden fatale gevolgen. Helaas ook hier in Nkhoma.
Ik probeer hen een trucje te leren nl. het opvoeren middels cystoscopie van een catheter in de urineleider vooraf aan operatie. Hierna is de urineleider beter herkenbaar tijdens operatie.

Derde grote verrassing
  deze week als Rodrick Banda de OK binnenstapt . Door Nkhoma gesponsord volgt hij in Blantyre de opleiding tot chirurg. Eind dit jaar zwaait hij af en gaat dan (volgens contract) hier aan de slag. Ik had hem uitgenodigd. Hij observeert hoe wij die middag TURP- kijkoperaties van de prostaat afwerken. Ik hoop hem in de toekomst te coachen in het urologisch werk. Hij logeert bij mij en we kletsen bij over Blantyre en Queens (het opleidings ziekenhuis in Blantyre).

Overigens gaat het in het algemeen maar zeker ook in de medische sector in Malawi ronduit slecht. In Lilongwe´s centrale overheidsziekenhuis “Kamuzu Central Hospital (KCH)”, worden patiënten nu alleen geopereerd als ze zelf hun hechtmateriaal meenemen. Ik vraag ook aan Rodrick : “how´s Malawi?”. Met een zelfde lange zucht antwoordt Rodrick dan “Malawi is a sick country, Gert”…….

Vandaag zaterdag en dus naar de markt hier in Nkhoma. Je zou een film willen maken.
Te midden van een geweldige smeerlapperij wordt een bonte hoeveelheid waren verhandeld. Dan moet je in de regentijd komen! Op zaterdag is er de geitenmarkt. Blèrend worden de gekochte geiten, met gebonden poten, ofwel met een reuzenzwaai op een vrachtwagen gekwakt ofwel vastgebonden achter op een fietsrek afgevoerd. Grote hoeveelheid bananen, momenteel ook mandarijnen. Diverse groente in overvloed en vooral tomaten. Volgens mij kan heel Malawi van tomaten worden voorzien. Manioc, sweet patatoe, meel en vlees. Dat laatste in de vorm van een opengesneden geit hangend aan driepoot-unster waar een stuk vlees van wordt afgesneden. Daarnaast kleding, schoenen, veelal gebruikt, maar ook zaken als huishoud plastics, electra, radio´s, telefoons en niet te vergeten houtskool.
Altijd ook eetstalletjes: friet met kip.

De minibus conducteurs schreeuwen hun bestemming in het rond en ronselen passagiers. Voor 1000 Mkw ben je in Lilongwe. Is eigenlijk weinig geld, iets meer dan 1 euro. Veilig transport  want meerdere malen onderweg worden de chauffeurs aangehouden door de politie voor een keuring waarna overleg. Een soort Malawiaanse APK keuring zou je denken. In feite topping-up van het politie salaris.

Vanochtend weer drie TURP-en gedaan. Belangrijker was om na de middagpoli met de twee chirurgische clinical officers te discussiëren over het beperken (zeg maar afschaffen) van postoperatieve antibiotica na prostatectomie. Het overmatig gebruik van antibiotica is hier een groot probleem. Trouwens ook in de westerse medische wereld.
 Daarna met elkaar afspraken gemaakt over een uniform postoperatief blaasspoelprotocol. Uitstekende, slimme clinicians en handige operateurs.

Zeer inspirerende ontmoeting met Charles Mabeda, jonge Malawiaan die na 2 jaar urologie-training in KCMC, Kilimanjaro - Tanzania nu hier in KCH-Lilongwe aan de slag is gegaan. Had zijn opleiding grotendeels zelf geregeld. Heeft zelf instrumentarium gekocht. Wil graag in Lilongwe opleiding opzetten. Hij is zeer geïnteresseerd in samenwerking, Nkhoma ook.
Het zijn dit soort mensen die je weer hoop geven voor dit prachtige land.
Een hartverwarmend slot van deze missie.

Gert Jan Montagne
Uroloog












Reacties
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl